Tag

VNG

Advies VNG commissie MEM op motie gemeente Amersfoort en Leeuwarden

logo-VNG-620x307

Voor de Algemene Ledenvergadering van het jaarcongres van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) op 7 en 8 juni 2016 dienden de gemeenten Amersfoort en Leeuwarden een motie in met betrekking tot houtrookoverlast van particuliere houtkachels en open haarden. De gemeenten Amersfoort en Leeuwarden riepen de VNG op om er bij het Rijk op aan te dringen de overlast van houtrook van particulieren te verminderen door gemeenten meer handhavingsmogelijkheden te geven en bronmaatregelen te nemen bij kachels en schoorstenen.

Het VNG-bestuur adviseerde de leden deze motie niet over te nemen, maar de inhoud ervan te betrekken bij de behandeling door de VNG-commissie Milieu, Energie & Mobiliteit (MEM).

De VNG-commissie Milieu, Energie en Mobiliteit heeft op donderdag 6 oktober 2016 hierover vergaderd.

Wat hield de motie van de gemeenten Amersfoort en Leeuwarden in?

 Amersfoort en Leeuwarden benadrukten dat het aantal houtkachels en open haarden toeneemt (ook als hoofdverwarming) en dat de bij de verbranding van hout in kachels en haarden vrijkomende giftige en/of kankerverwekkende stoffen zoals fijn stof, koolmonoxide, vluchtige organische stoffen, dioxinen en PAK’s in toenemende mate gezondheidsrisico’s (en stankoverlast) opleveren. Zij constateerden dat voorlichting in de vorm van tips en adviezen in veel gevallen niet leidt tot gedragsverandering en dat er behoefte is aan effectievere instrumenten voor beoordeling en handhaving.

Amersfoort en Leeuwarden gaven aan dat het inzetten op vrijwillige gedragsverandering – juiste brandstof en stooktechniek, letten op weersomstandigheden – zoals dat de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu voor ogen staat, niet voldoende is voor het beperken van overlast. Ook het Platform Houtrook en Gezondheid richt zich voornamelijk op kennisuitwisseling en informatievoorziening, terwijl het aantal gemeenten dat worstelt met het probleem van houtrook stijgt (o.a. Utrecht, Nijmegen, Lelystad, Almere, Groningen). De motie refereerde aan de toezeggingen van de Staatssecretaris om in overleg te treden met het RIVM en de gemeenten om problemen door houtstook en oplossingen in kaart te brengen door o.a. naar Duitse maatregelen te kijken en te overwegen de Ecodesign-richtlijn voor houtkachels eerder in te voeren dan 2020.

Voorts werd in de motie kritiek geuit op het eventueel vervallen van het verbod op het verspreiden van hinderlijke of schadelijke rook, roet of stank (nu art. 7.22 van het Bouwbesluit) in de nieuwe Omgevingswet. Het huidige Bouwbesluit beschermt überhaupt alleen de stoker en niet de omwonenden. De nieuwe Omgevingswet moet gemeenten voldoende mogelijkheden geven om effectief op te treden.

 Amersfoort en Leeuwarden stelden voor dat aan de VNG wordt opgedragen er bij het Rijk op aan te dringen dat:

  • bij het vervallen van art. 7.22 van het Bouwbesluit elders in de regelgeving een verbod wordt opgenomen dat beter handhaafbaar is in het geval van hinder en risico’s door houtrook.
  • de opvolger (BBL) van het Bouwbesluit zo wordt aangepast dat eisen aan schoorstenen ter bescherming van de woning zelf, ook gaan gelden voor buren.
  • er een objectieve en handhaafbare beoordelingsmethode (en meetinstructie) voor stookinstallaties in particuliere woningen wordt ontwikkeld met als doel overlastsituaties in voldoende mate te kunnen objectiveren.
  • naast de versnelde invoering van criteria voor uitstoot van te verkopen kachels, ook bevorderd wordt dat bestaande kachels versneld vervangen worden dan wel uitgebreid met voorzieningen om de overlast te reduceren (filter of katalysator).
  • er een harde termijn wordt vastgesteld waarbinnen alle houtkachels moeten voldoen aan strikte uitstooteisen met een bijpassend kwaliteitsbewakingssysteem, daarbij gebruik makend van de ervaringen van omringende landen zoals Duitsland.

Wat heeft de motie van Amersfoort en Leeuwarden opgeleverd?

 De VNG-commissie Milieu, Energie en Mobiliteit erkent het probleem dat burgers en gemeenten ervaren. Zij verwijst voor een oplossing naar de Omgevingswet die in 2019 in werking zal treden en waarin gemeenten meer lokale afwegingsruimte krijgen m.b.t. de aanpak van b.v. houtstookoverlast via het zogeheten Omgevingsplan. Daarmee wordt het een gemeentelijke bevoegdheid om dit probleem op te pakken, democratisch besloten in de gemeenteraad.

Verder zal de VNG in bestuurlijk overleg met het Rijk aandringen op:

  • (EU) bronmaatregelen
  • verkoopeisen van individuele stookinstallaties
  • de ontwikkeling van een landelijk toetsingskader
  • een handhaafbare beoordelingsmethode.

De VNG laat hiermee helaas niet blijken dat zij inziet dat houtstookoverlast een urgent probleem is. Zij verwijst naar regelgeving (de Omgevingswet) die nog in ontwikkeling is en die, wanneer zij definitief vorm heeft gekregen, wellicht pas in 2019 een handvat kan bieden voor de beteugeling van houtstook.

Doel van de Omgevingswet is de duurzame ontwikkeling van en het bereiken van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Voor de gemeentelijke overheid introduceert de Omgevingswet het Omgevingsplan. In het Omgevingsplan worden bestemmingsplannen, beheersverordeningen etc. samenhangend gebundeld met onder meer regels over milieu, natuur, cultureel erfgoed, bomen en welstand.

Omdat veel zaken natuurlijk al op EU-niveau of op landelijk of provinciaal niveau zijn vastgelegd zal het in een gemeentelijk Omgevingsplan vooral gaan om lokale kwesties die bij uitstek voor de betreffende gemeente van belang zijn of speciaal maatwerk vereisen.

Wanneer er in 2019 dus nog steeds geen landelijke normen zijn opgesteld voor de overlast en gezondheidsschade door houtrook, dan kán een gemeente hierover regels opnemen in het Omgevingsplan, wanneer de voorstellen daartoe een democratische stemming in de gemeenteraad tenminste overleven. Theoretisch kunnen er dan gemeentes ontstaan waar de meerderheid beperkende regelgeving voor houtstoken afwijst en gemeentes waar er een meerderheid is voor bijvoorbeeld het aanwijzen van een houtstookvrije woonwijk.

Omdat dit een onwenselijke situatie lijkt – houtstook wordt zo opnieuw weggezet als een lokaal probleem – zou het veel beter zijn op korte termijn naar landelijke regels te streven, iets wat de VNG toezegt in contacten met het Rijk ook te zullen doen. De overige toezeggingen van de VNG zijn op zich een onderkenning van het probleem en zetten houtrookoverlast weer wat duidelijker op de kaart.

Longfonds heeft gemeenten gevraagd de problemen door houtstook serieus te nemen

longfonds logo

Brief van het longfonds aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten (klik op de link voor het orgineel)

Geachte dames en heren,

Het Longfonds volgt met belangstelling de ontwikkelingen binnen de Vereniging Nederlandse Gemeenten omtrent de aangehouden motie aanpak houtrook ingediend door de gemeenten Amersfoort en Leeuwarden. Het Longfonds pleit voor een positief standpunt van de VNG ten aanzien van deze motie. Het is hoog tijd dat gemeenten adequate handvatten krijgen om gezondheidsschade door houtrook te voorkomen én dat mensen die ziek worden van de rook van hun buren niet langer vergeefs aankloppen bij hun gemeente, maar afdoende worden ondersteund in hun recht op bescherming van hun gezondheid.

Houtrook maakt ziek
Nederland telde in 2011 bijna een miljoen kachels en open haardeni en dit aantal neemt snel toe vanwege het duurzame en goedkope imago van houtstook. Het CBS berekende dat in Nederland 10 procent van de bevolking hinder ondervindt door houtrook. Luchtvervuiling kan mensen ziek maken. Het RIVM iiineemt aan dat fijnstof uit houtrook even schadelijk is voor de gezondheid als fijnstof uit verkeer. Ook kankerverwekkende (PAK’s)-en giftige stoffen als VOS en koolmonoxide komen vrij bij de verbranding van hout.

Er zijn één miljoen mensen met een longziekte in Nederland. Zij zijn gevoeliger voor houtrook dan mensen met gezonde longen. Ook ouderen, mensen met een hart- en vaatziekte en gezonde kinderen krijgen eerder gezondheidsklachten door houtrook. Deze
‘gevoelige groepen’ kunnen benauwd worden, moeten veel hoesten of hun longfunctie wordt slechter. Bij hoge blootstellingen kunnen de klachten lang aanhouden, ook als het vuur al uit is. Dit belemmert mensen in hun dagelijkse leven. De gevolgen zijn voor deze mensen snel merkbaar, maar blijven niet tot hen beperkt. Iedereen loopt een gezondheidsrisico, ook de stoker zelf. Lokaal kunnen de risico’s hoog oplopen.

Het Longfonds wil dat niemand meer zieke longen krijgt door het inademen van lucht. Het Longfonds wil de gezondheidsschade van houtrook voorkómen, met name bij gevoelige groepen zoals mensen met een longziekte, kinderen en ouderen.

Longfonds ondersteunt de motie
Het Longfonds is blij met de motie van de gemeenten Amersfoort en Leeuwarden. Het is een mooie stap in de goede richting. We pleiten ervoor dat het bestuur van de VNG en de Commissie Milieu, Energie & Mobiliteit kiezen voor gezondheid en het belang van de problematiek onderkent.

Longpatiënten die in de buurt wonen van bijvoorbeeld een houtkachel, kunnen zich niet beschermen tegen houtrook. Het is onmogelijk om de eigen woning zo af te sluiten dat de rook niet meer binnendringt. Bovendien is het juist nodig om steeds te ventileren om de luchtkwaliteit binnenshuis gezond te houden.

Het Longfonds wil dat gezondheid het uitgangspunt is van het gemeentelijk beleid omtrent houtrook. Wij pleiten ervoor dat u de motie aanpak houtrook van de gemeenten Amersfoort en Leeuwarden overneemt, zodat de inwoners van alle gemeenten in
Nederland beter beschermd worden tegen houtrook.

Graag treedt het Longfonds in overleg met de VNG om het belang van dit onderwerp verder met u te bespreken.

Vraag uw gemeente om de motie van de gemeente Amersfoort voor VNG-congres 7 & 8 juni 2016 ook te ondertekenen!

logo-VNG-620x307

De Gemeente Amersfoort wil de motie ‘Aanpak houtrook’ indienen op het VNG-Congres dat op 8 t/m 10 juni wordt gehouden. De motie (hierna) ligt nu voor preadvies bij de VNG.

Zeker is dat Leeuwarden deze motie gaat meeondertekenen. Een aantal gemeenten heeft  al toegezegd de motie te zullen ondersteunen tijdens het genoemd congres. Astrid Janssen van GroenLinks Amersfoort zal de uiteindelijke motie naar alle griffies van gemeenten sturen. Het is belangrijk dat juist burgers met houtrookoverlast hun gemeente dringend verzoeken de motie van Amersfoort te ondersteunen of, bij voorkeur, mee te ondertekenen.

Dus informeer uw gemeente en vraag of zij deze motie ook willen ondertekenen. Alvast dank voor uw inzet.

 

Motie voor VNG-congres 7 & 8 juni 2016

 

Aanpak Houtrook

Bij de verbranding van hout in kachels en haarden komen verschillende stoffen vrij zoals fijn stof, koolmonoxide, verschillende luchtige organische stoffen en PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen).

 

Constaterende:

  1. dat houtrook o.a. veel fijn stof bevat, terwijl inademing van fijn stof in iedere concentratie bijdraagt aan gezondheidsschade omdat er geen niveau is waaronder inademing geen gezondheidsrisico oplevert;
  2. dat houtrook tevens kankerverwekkende stoffen bevat en dus een risico vormt ook voor gezonde mensen indien regelmatig in hoge concentraties ingeademd, hetgeen het geval kan zijn in de directe omgeving van een locatie waar regelmatig hout wordt gestookt, zeker waar verscheidene stooklocaties bijeen liggen;
  3. dat een aanzienlijk percentage van de burgers vaak geurhinder ondervindt van houtstook van de buren;
  4. dat bij het stoken van hout ook nog andere schadelijke stoffen ontstaan, bijvoorbeeld dioxines.

 

Tevens constaterende:

  1. dat houtrook een toenemend probleem is, en het aantal houtkachels en open haarden toeneemt;
  2. dat voorlichting over de wijze van stoken in veel gevallen niet leidt tot gedragsverandering van degene die hout stookt;
  3. steeds meer mensen de kachel als hoofdverwarming inzetten en dus hele dagen stoken.
  4. dat het alleen aanbieden van informatie, tips en adviezen met alle denkbare middelen niet kan voorkomen dat sommige houtstokers grote problemen in hun omgeving veroorzaken;
  5. dat er dus altijd behoefte blijft bestaan aan effectieve instrumenten voor beoordeling en handhaving;
  6. dat ambtenaren en externe experts aangeven dat gemeenten onvoldoende mogelijkheden hebben om met handhaving van de bestaande regels burgers te beschermen in gevallen van duidelijke geurhinder en/of neerslag van roet en/of ernstige klachten over gezondheidsproblemen door houtrook

 

Overwegende dat:

  1. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu in haar beantwoording van Kamervragen dd. 28 januari aangeeft:
  2. dat de overlast door houtrook kan worden beperkt door het gebruik van de juiste brandstoffen, het toepassen van de juiste op volledige verbranding gerichte, stooktechniek en door rekening te houden met ongunstige weersomstandigheden;
  3. geen aanscherping van regels te overwegen, maar alleen in te zetten op vrijwillige gedragsverandering;
  4. de rol van het Rijk zich momenteel beperkt tot het instellen van een Platform Houtrook en Gezondheid, vooral gericht op kennisuitwisseling en informatievoorziening
  5. Het zeer onwaarschijnlijk is dat alleen door advies, tips en informatievoorziening aan alle criteria voor het beperken van overlast voldaan gaat worden.

III. Ook veel andere gemeenten, waaronder Utrecht, Nijmegen, Lelystad, Almere, Groningen, Leeuwarden en een aantal andere gemeenten worstelen met het probleem van houtrook.

 

  1.  Het voornemen bestaat het Bouwbesluit als Besluit Bouwwerken Leefomgeving onderdeel te maken van de Omgevingswet. Daarbij zal op verzoek van de VNG het verbod op het verspreiden van hinderlijke of schadelijke rook, roet of stank vervallen. De eisen aan de schoorsteen blijven bestaan, maar het zal zo blijven dat ze alleen de woningen met schoorsteen beschermen en niet de buren.

 

  1.  De staatssecretaris heeft toegezegd uitvoering te geven aan een door Cegerek en andere kamerleden van PvdA, D66 en Groen Links ingediende motie, die het volgende behelst:

In overleg treden met RIVM en de gemeenten om in kaart te brengen wat de problemen en mogelijke oplossingen zijn voor de gezondheidsklachten die een deel van de Nederlanders ervaart door houtstook, waarvan uit onderzoek door de noordelijke GGD’en met de universiteit Utrecht is gebleken dat er momenteel geen adequate oplossing is.

 

  1.  De staatssecretaris heeft in een algemeen overleg met de commissie Leefomgeving van de Tweede Kamer toegezegd dat:
  1. Ook naar de oplossing in Duitsland gekeken zal worden.
  2. Overwogen wordt de uitvoering van de Ecodesign-richtlijn die eisen stelt aan houtkachels eerder in te voeren dan de geplande datum in 2020.
  3. Bij het opstellen van de regelgeving die onder de Omgevingswet komt er op te letten dat aan gemeenten voldoende mogelijkheden worden gegeven om effectief op te treden.

 

Stelt voor aan het VNG-congres om te besluiten:

  1. Dat aan de VNG wordt opgedragen bij het Rijk aan te dringen op:
  1. Bij het vervallen van het hinder-verbod (art 7.22) uit het Bouwbesluit elders in de regelgeving een verbod op te nemen dat beter handhaafbaar is in het geval van hinder en risico’s door houtrook;
  2. De opvolger (BBL) van het Bouwbesluit aan te passen zodat eisen aan schoorstenen ter bescherming van de woning zelf, ook gaan gelden voor de buren.
  3. Ontwikkeling van een objectieve en handhaafbare beoordelingsmethode (en meetinstructie) voor stookinstallaties in particuliere woningen met als doel overlast / hindersituaties in voldoende mate te kunnen objectiveren.
  4. Naast de versnelde invoering van criteria voor uitstoot van te verkopen kachels, ook te bevorderen dat bestaande kachels versneld vervangen worden dan wel uitgebreid met voorzieningen om de overlast te reduceren bijvoorbeeld door een filter of katalysator.
  5. Een harde termijn vast te stellen waarbinnen alle houtkachels moeten voldoen aan strikte uitstooteisen met een bijpassend kwaliteitsbewakingssysteem, daarbij gebruik makend van de ervaringen van omringende landen zoals Duitsland