Tag

ecodesign

Stichting HoutrookVrij mist urgentie bij aanpak houtkachels

De Stichting HoutrookVrij vindt in reactie op de Kamerbrief over aanbevelingen houtrook van particuliere kachels, dd. 15-01-2019 van staatssecretaris Stientje van Veldhoven dat de voorgestelde maatregelen onvoldoende zijn om het houtrookprobleem op te lossen.

Uit de brief van het Platform Houtrook en Gezondheid aan de staatssecretaris dd. 8 maart 2018  is duidelijk gebleken dat houtstook vanuit het oogpunt van volksgezondheid, luchtkwaliteit en klimaat onwenselijk is. De staatssecretaris denkt met het ontwikkelen van meetprotocollen, een stookalert, strengere eisen aan kachels en voorlichting de houtrookproblematiek aan te pakken. Het enige positieve is dat de staatssecretaris met de Minister van Economische Zaken en Klimaat wil overleggen over de ISDE, waaruit ook de pelletkachel wordt gesubsidieerd.

Voorlichting
De staatssecretaris zet bij de voorlichting niet in op ontmoediging van het stoken, zoals door het Platform Houtrook en Gezondheid nadrukkelijk in bovengenoemde brief is verzocht.  De voorgestelde voorlichting is te veel gericht op stooktips, die ten onrechte de indruk wekken dat houtstook een schone vorm van energie is, mits het op de juiste manier gebeurt. De Stichting HoutrookVrij wil in plaats daarvan eerlijke voorlichting over de schadelijke effecten voor de volksgezondheid. De voorlichting moet aansluiten bij de adviezen van de WHO en Gezondheidsraad.

Strengere eisen kachels (Ecodesign)
Uit meldingen van houtrookoverlast met de voorgestelde Ecodesignkachels bij de Stichting HoutrookVrij blijkt dat de staatssecretaris een oplossingrichting zoekt die nu al in de praktijk niet werkt. Ook blijven kachels die aan de strengere Ecodesignnorm voldoen te veel schadelijke stoffen uitstoten, zoals kankerverwekkende PAK’s.

Meetprotocollen 
De staatssecretaris is bezig met het ontwikkelen van meetprotocollen en normen die de gemeenten bij de handhaving kunnen hanteren. Het is echter de vraag in hoeverre bij elke gemeente de houtrookproblematiek even hoog op de agenda staat. Hierdoor kunnen er verschillen in behandeling van gehinderden ontstaan.

Handhaving en toezicht
De Stichting HoutrookVrij zal de staatssecretaris kritisch volgen op de vraag in hoeverre gemeenten voldoende middelen krijgen om daadwerkelijk en effectief bij overlastsituaties te kunnen optreden. En ook zal zij monitoren in hoeverre handhaving en toezicht, in de Nederlandse bestuurscultuur niet sterk ontwikkeld, in de praktijk worden geborgd.

Evaluatie
De Stichting HoutrookVrij dringt aan op een snelle evaluatie, binnen een jaar, van de effectiviteit van de voorgestelde maatregelen en acties. De Stichting HoutrookVrij mist urgentie bij de aanpak en wil op de hoogte gehouden worden van de vervolgstappen die de staatssecretaris onderneemt.

De Stichting HoutrookVrij pleit voor een volledig houtstookverbod als een oplossing voor het geschetste probleem. Bij een minder drastisch ingrijpen blijven de gezondheidsrisico’s bestaan.

De Tweede Kamer heeft inmiddels gedebatteerd over de Kamerbrief over aanbevelingen houtrook van particuliere kachels, en op 22.01.19 gestemd over de voorgestelde moties.
——————————————————————————————————
Meer informatie:
Dertigledendebat 16 januari 2019
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/detail?vj=2018-2019&nr=41&version=2
Kamerbrief over aanbevelingen houtrook van particuliere kachels 15 januari 2019
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/01/15/houtrook-van-particuliere-kachels
Reactie staatssecretaris op brief Platform Houtrook en Gezondheid 30 mei 2018
http://www.platformhoutrook.nl/wp-content/uploads/2019/01/Reactie-Stas-IW.pdf
Brief Platform Houtrook en Gezondheid aan de staatssecretaris 8 maart 2018
http://www.platformhoutrook.nl/wp-content/uploads/2019/01/20180308-Brief-houtrook-en-gezondheid-aan-Staatssecretaris-IW.pdf

Brief staatssecretaris aan Tweede Kamer over houtrook

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven stuurde vandaag een brief aan de Tweede Kamer over ‘houtrook van particuliere kachels’.

Zij zet in de brief uiteen dat maar liefst de helft van de mensen aangeeft weleens last te hebben van houtrook en 10% van de bevolking een stookverbod wil. Ook geeft het RIVM aan dat fijnstof uit houtrook even schadelijk is als uit andere bronnen, zoals verkeer. Volgens het RIVM is het daarom raadzaam om emissies van verbranding, van welke bron dan ook, te beperken, aldus de staatssecretaris.

Daar komt natuurlijk het buitensporig grote aandeel van houtstook in de totale uitstoot van andere zeer schadelijke stoffen, zoals PAK’s, benzeen en dioxines, nog bij.

Desalniettemin is een “categorisch verbod van houtstook – zoals sommige mensen willen” wat van Veldhoven betreft “niet aan de orde”.

Samengevat werkt zij aan drie beleidslijnen: eisen aan de uitstoot van houtkachels (versnelde invoering EcoDesign richtlijn om het risico op dump van extra vervuilende kachels tegen te gaan), voorlichting (stooktips en vrijwillige stookwijzer) en een meetprotocol om ernstige overlast aan te kunnen pakken.

De praktijk is echter dat een groot deel van de mensen die zich met klachten bij ons melden, juist last hebben van recent geïnstalleerde EcoDesign kachels in hun buurt. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat zo’n houtkachel alsnog evenveel fijnstof uitstoot als zes dieselvrachtwagens. Terwijl diesels tegenwoordig op vele plekken geweerd worden. Ook over gesubsidieerde pelletkachels, die op papier nog vele malen ‘schoner’ zouden zijn, ontvangen wij veel meldingen, mede omdat deze vaak intensief gebruikt worden.

Een ander belangrijk punt is dat het Platform Houtrook en Gezondheid, ingesteld door het Ministerie van I&E en waar Stichting Houtrookvrij een van de deelnemers is, expliciet vraagt om:

“Het ontmoedigen van het stoken van hout door voorlichting [aan het algemeen publiek] om de schadelijke effecten van houtrook meer bekend te maken.”

De door de staatssecretaris voorgestelde voorlichting richt zich echter uitsluitend op de stoker en lijkt daarmee regelrecht uit te draaien op legitimatie en promotie van ‘gezellige’ houtstook, met de alom bekende ‘stooktips’. Het Longfonds, dat eveneens Platformdeelnemer is en de geboden oplossingen “niet toereikend” noemt, doet eenzelfde constatering:

“De nadruk ligt nu op voorlichting om beter te stoken. Dat betekent nog steeds uitstoot van schadelijke stoffen. Wij vinden het belangrijk dat het algemeen publiek goed wordt geïnformeerd over de risico’s voor hun gezondheid en dat zij worden aangeraden om niet op hout te stoken.”

Maar misschien is dit niet eens zo verwonderlijk, gezien de zeer grote bijdrage van ‘houtkachels thuis’ aan de hernieuwbare energie in Nederland. Onze overheid heeft dus tegengestelde belangen met enerzijds de klimaatdoelen en anderzijds luchtkwaliteit, nog even los van de actuele discussie of biomassa wel daadwerkelijk het klimaat helpt.

Tot slot vroeg het Platform aandacht voor de tegenstelling tussen enerzijds het streven naar schone lucht en anderzijds de ISDE-subsidie op pelletkachels en biomassaketels. Daar blijkt nu onderzoek naar gedaan te worden:

“In het Ontwerp Klimaatakkoord is aangegeven dat in 2019 onderzoek wordt uitgevoerd naar de wenselijkheid van de subsidie voor kleine installaties. Dit onderzoek zal medio 2019 gereed zijn.”

Het Ontwerp Klimaatakkoord zegt hierover:

“Inzet van biomassa in kleinschalige installaties heeft een negatief effect op luchtkwaliteit. Waar de toepassing van biomassa voor energie leidt tot een verslechterde luchtkwaliteit en waar dit mogelijk is, wil het kabinet de luchtkwaliteitsemissienormen aanscherpen voor kleine installaties vanaf 2022 (m.n. NOx en fijnstof).

Het kabinet zal daarnaast als onderdeel van de evaluatie van de ISDE in 2019 kritisch kijken naar de wenselijkheid van verdere stimulering van kleinschalige verbranding van biomassa (pelletkachels en installatie <0,5 MW).”

Hopelijk krijgt deze positieve ontwikkeling een passend vervolg in de afschaffing van de perverse pelletkachel-subsidies, waardoor de vervuiler momenteel niet betaalt, maar zelfs ontvangt.

Kamervragen over ‘import van vervuilende houtkachels’

Staatssecretaris van Veldhoven beantwoordde vandaag Kamervragen van Van Eijs over de ‘import van vervuilende houtkachels uit Duitsland’.

“België hanteert strengere productnormen voor emissies en rendement voor nieuwe installaties die op hout gestookt worden en ook Duitsland kent scherpe eisen aan houtkachels.”

“Met het dichterbij komen van de invoerdatum van de Ecodesign-richtlijn en de recente ontwikkelingen in Vlaanderen, bestaat er wel een toenemende kans dat kachels die nog niet aan de Ecodesign-eisen voldoen in Nederland op de markt komen.”

“Ik vind dat geen wenselijke ontwikkeling. Ik wil daarom komen tot een regeling om zo snel mogelijk, maar uiterlijk per 1 januari 2020, de nieuwe eisen van de Ecodesign-richtlijn ook in Nederland net als in onze buurlanden van kracht te laten zijn voor nieuw verkochte kachels.”

Kortom: dit jaar nog een mogelijke dump van extra vervuilende houtkachels op de Nederlandse markt. Even los van het feit dat zo’n ‘EcoDesign’-houtkachel alsnog net zoveel uitstoot als zes dieselvrachtauto’s.

Alleen niet stoken draagt bij aan schone lucht!